Có Nên Học Thiền Không?

 Có lẽ khi nhắc đến thiền, phần lớn trong số quý bạn đọc ở đây sẽ liên tưởng ngay đến hình ảnh một nhà sư đang ngồi khoanh chân kính cẩn trước tượng phật, mắt nhắm nghiền, tay gõ mõ, miệng tụng kinh. Với một đất nước được nhận ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo như Việt Nam, thì sẽ không lạ gì nếu nghe đến “Thiền”, các bạn nghĩ ngay đến một pháp môn tu tập của Phật giáo. Vậy “Thiền” là gì, quí bạn đọc hãy cùng tôi tìm hiểu sâu hơn về thiền để đi đến quyết định “ Có nên học thiền không” nhé

“Thiền” là khái niệm được bắt nguồn từ triết học Ấn độ cổ. Và có thể các bạn chưa biết, “Thiền” đã tồn tại trước cả khi Phật giáo được hình thành và phát triển. Vậy nên nếu cho rằng Phật giáo đã tạo nên “Thiền” là hoàn toàn sai lầm.

Mặc dù vậy, chúng ta có thể nói rằng, Phật giáo là cái nôi nuôi dưỡng và phát triển Thiền pháp. Cụ thể hơn ở đây, Đức Phật Thích Ca, người đã sáng tạo và truyền bá đạo Phật, đã đem Thiền phát triển song song với Phật giáo. Đưa “Thiền” trở thành 1 trong những pháp môn tu tập quan trọng nhất của mỗi Phật tử. Và trong suốt quá trình phát triển của mình, Thiền pháp đã đồng hành cùng Phật giáo, dần hoàn thiện và phát dương quang đại đến với những vùng đất mới, nền văn hóa mới và trở thành một phần không thể thiếu trong nền văn hóa nhân loại.

Đối với mỗi vị Phật tử, hoặc những người có hiểu biết về Phật giáo, chắc hẳn đều sẽ không xa lạ gì với “Thiền”, được nhắc đến với tên gọi “Bhavana”. Cụm từ này mang ý nghĩa là “Phương pháp để rèn luyện, phát triển, tu dưỡng tâm linh, tâm trí” và được phân loại bao gồm “Samatha Bhavana” và “Vipassana Bhavana”, tức Thiền định và Thiền quán.

Thiền định được nhắc đến như một phương pháp phổ biến và thường được gặp nhất, được biết đến như một phương pháp tập trung ý nghĩ vào hơi thở hoặc một đối tượng cụ thể nào đó với mục đích là loại bỏ những cảm xúc tiêu cực, những suy nghĩ hỗn loạn để từ đó hướng con người đến sự tĩnh lặng, làm dịu và lắng đọng lại tâm linh, đem đến niềm an lạc thanh tịnh nơi tâm hồn.

Thiền quán (Vipassana) hay còn được gọi là thiền tuệ hoặc thiền minh sát, dùng để chỉ đến sự thấu hiểu giác ngộ rõ ràng, chính xác về bản chất cốt lõi của những sự việc hiện tượng đang diễn ra xung quanh. Việc hành thiền được diễn ra bằng phương pháp tĩnh tâm, loại bỏ đi những tác nhân ngoại cảnh chi phối, để có cái nhìn khách quan, logic nhất, không ngừng suy xét, tìm ra cách thức ứng xử, ứng biến thích hợp, vượt qua khó khăn trong cuộc sống và tìm kiếm sự hạnh phúc, sự giải thoát trong cuộc sống.

(Học thiền đã được cải tiến để phù hợp với với đời sống con người hiện đại)

Ngoài ra, hiện nay, Thiền đang được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới chứ không chỉ bao quát trong Phật giáo. Không hạn hẹp với việc ngồi thiền (Tọa thiền), “Thiền” đang được phát triển với nhiều phương pháp và cách thức khác nhau, chẳng như “Thiền tâm từ”, “Thiền quét cơ thể”, “Thiền chánh niệm”, “Thiền siêu việt”, “Thiền Yoga”,…

Tựu chung lại, dù là bằng phương pháp và cách thức nào, “Thiền” là những hoạt động nói chung nhằm đưa trí não và cơ thể về với trạng thái thả lỏng, thư giãn. Đem lại sự an bình, tĩnh lặng trong tâm trí để từ đó tìm kiếm sự hạnh phúc trong tâm hồn, loại bỏ tất cả những tác nhân chủ quan, giúp ta thấu hiều và nhận thức rõ rệt, khách quan về bản chất cốt lõi của mọi sự vật hiện tượng đang diễn ra xung quanh.

Giờ thì bạn đã có thêm thông tin để quyết định xem có nên học thiền không rồi, đúng không nào?